Matka Newmana. Newman – święty dla nas

 

Matka Newmana

Justyna Majewska-Michy

 

25 czerwca szczególny hołd oddajemy Najświętszej Maryi Pannie ze Świętej Góry w Gostyniu, która jako Theotokos dana jest nam jako matka. Wielkim czcicielem Maryi był św. John Henry Newman.

 

 

 

Newman jeszcze w anglikańskim okresie życia okazywał cześć Chrystusowej Matce. Analizował pisma Patres Ecclesiae, czyli Ojców Kościoła pierwotnego, którzy poetycko określali Maryję Nową lub Drugą Ewą. Po przejściu z Canterbury do Rzymu tenże maryjny apologeta rozważał tytuły nadane Najświętszej Dziewicy, zwracając uwagę na znaczenie każdego z nich.

Dziewica, którą sławić należy

W jednej z maryjnych medytacji na miesiąc maj John Henry Newman odnotowuje, że najwyższą, najrzadszą i najszlachetniejszą cechą Maryi jest to, iż była Ona bez grzechu. Została napełniona łaską Bożą, aby stać się Matką Jezusa. Uważa Jej uświęcenie i czystość za dary wyższe od Jej macierzyństwa. Niewiasta z Nazaretu jako Virgo Prædicanda – Dziewica, którą sławić należy – zasługuje na to, aby rozpowszechniać Jej kult na całym świecie, ponieważ nigdy nie popełniła żadnego grzechu, nie splamiła Swej duszy, ujarzmiała Swe myśli, słowa i czyny. Pragnęła we wszystkim podobać się Wszechmogącemu Bogu. Za sprawą Jej Syna Adamowy grzech nie miał nad Nią władzy i dostępu.

Rozważając maryjny tytuł Virgo Prædicanda, Newman akcentuje, iż nauczanie o Maryi ewoluowało na przestrzeni wieków. Pierwotnie wysławiano Ją jako Najświętszą Dziewicę, następnie jako Matkę Boga, Wniebowziętą, Wspomożycielkę grzeszników i Niepokalanie Poczętą. Ten ostatni przywilej przynależący Matce Syna Człowieczego, jak uwydatnia wybitny teolog z wiktoriańskiej Anglii wyniesiony w roku ubiegłym do godności Doktora Kościoła, był przedmiotem nauczania w stuleciu, w którym przyszło mu żyć. W XIX wieku proklamowano bowiem dogmat o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny. Newman był już wówczas od dziewięciu lat formalnym katolikiem.

Niewiasta, która poczęła w S(s)wym łonie

Urodzona w Winslow matka Johna Henry’ego Newmana, Jemima Fourdrinier – potomkini francuskich ewangelików reformowanych, była kobietą rozsądną i pobożną. Należąca do rodu znanych wytwórców papieru o poglądach kalwińskich, urzędowo przynależała do Kościoła anglikańskiego. Z rezygnacją przyjmowała „misję katolicyzacyjną” swojego pierworodnego syna. Jej wizja chrześcijaństwa różniła się nieco od jego religijnego światopoglądu. To nie ona rozpaliła w nim żar uczuć do Virgo Prædicanda. To nie od niej uczył się on wzrastać w miłości ku Maryi. Niemniej jednak jej bliskość i matczyne ciepło musiały przywodzić na myśl postać Theotokos – Matki Chrystusa.

W chwili śmierci Jemimy, 17 maja 1836 roku, John Henry pielęgnował już nabożeństwo do Najświętszej Dziewicy, choć wciąż przejawiał niechęć do niektórych aspektów katolickiego kultu maryjnego. Zaledwie cztery lata wcześniej, w uroczystość Zwiastowania NMP, głosił: Kto może ocenić świętość i doskonałość Maryi, która została wybrana na Matkę Chrystusa? Jakie musiały być Jej talenty, skoro została ustanowiona jedyną bliską ziemską krewną Syna Bożego, jedyną, którą z natury miał czcić i szanować; wybrana, aby Go szkolić i kształcić, aby Go pouczać z dnia na dzień, gdy wzrastał w mądrości i w latach? Pragnąc oddać pośmiertnie hołd swej rodzonej matce, w kościele w Littlemore dedykowanym Maryi i św. Mikołajowi umieścił tablicę ku jej pamięci. Kamień węgielny pod jego budowę położyła sama Jemima. W tej urokliwej wioseczce pod Oksfordem zaczął zgłębiać nauczanie o Theotokos. W Birmingham, w którym Newman zamieszkał po swojej konwersji, nie rozstawał się ani ze świętym wizerunkiem Chrystusowej Matki, ani z portretem swej rodzicielki, który umieścił na kominku.

 

 

 

 

 

Obraz z wizerunkiem Matki Bożej Pocieszenia
podarowany J. H. Newmanowi przez papieża Piusa IX w 1847 roku w Rzymie
(znajduje się on obecnie w kaplicy Oratorium św. Filipa Neri w Birmingham)