Aktualności

Newman – święty dla nas, inspiracja 120

 

 

 

Prekursor ekumenizmu

Justyna Majewska-Michy

 

 

Trwamy w Tygodniu Modlitw o Jedność Chrześcijan. John Henry Newman jest niekwestionowanym prekursorem współczesnej myśli ekumenicznej.

Newman, opuściwszy struktury Kościoła anglikańskiego, całym swoim życiem świadczył, iż konwertyta może być gorliwym ekumenistą, przezwyciężającym napięcie między obroną wiary katolickiej i przyjaznym stosunkiem wobec członków innych denominacji.

Ex-anglikanin katolikiem

Konwersja Johna Henry’ego Newmana z anglikanizmu na katolicyzm była rezultatem głębokich rozważań koncentrujących się wokół Kościoła pierwotnego, będącego punktem odniesienia dla podzielonych wyznawców Chrystusa. Nosiła znamiona cywilnej odwagi. Należy bowiem podkreślić, że katolicy w XIX-wiecznej Anglii spychani byli na margines społeczny. Newman mawiał, że każdy człowiek decyzję o konwersji musi podjąć w swoim sumieniu. Konwersja z jednej strony wzmaga podział Kościoła i rodzi wśród chrześcijan nieporozumienia, z drugiej zaś wprowadza dynamizm do konkretnej tradycji wyznaniowej.

Newman konwertował z anglikanizmu na katolicyzm nie po to, aby stracić to, co już zyskał, lecz by posiąść to, czego mu brakowało w Kościele anglikańskim. Kościół rzymskokatolicki oferował mu znacznie więcej. Nie dostrzegał konfliktu między konwersją a ekumeniczną postawą. Po przejściu na katolicyzm nigdy nie zapomniał o swoich korzeniach, zaś o byłych współbraciach zawsze wypowiadał się z szacunkiem. Świadczył, że konwertyta może być wspaniałym ekumenistą. Postrzegał Kościół narodowy jako uświęconą przez czas instytucję, która posiada szlachetne historyczne pamiątki, pomnik starodawnej mądrości, ważny środek siły politycznej, wielki organ narodowy, źródło dużej korzyści dla ludu i do pewnego stopnia świadka i nauczyciela prawdy religijnej.

Pełen realizmu ekumenista

Idea jedności chrześcijan, której Newman był promotorem, początkowo w jego zamyśle wyrażała się w unii katolicko-anglikańskiej, a następnie w powrocie niekatolików do Kościoła rzymskokatolickiego: Panie Jezu Chryste, zanim cierpiałeś, modliłeś się za Swoich uczniów, by do końca stanowili jedno, jak Ty stanowisz jedno w Ojcu, a Ojciec w Tobie. Zburz mury oddzielające chrześcijan różnych wyznań. Naucz wszystkich, że stolica św. Piotra, Święty Kościół Rzymu, jest fundamentem, centrum oraz narzędziem jedności. Otwórz ich serca na tę dawno zapomnianą prawdę, że nasz Ojciec Święty, Papież, jest Twoim wikariuszem i przedstawicielem. Tak jak w niebie istnieje tylko jedno Święte zgromadzenie, by i tu na ziemi istniała jedna wspólnota, wyznająca i śpiewająca chwałę Twemu Świętemu Imieniu. Wiktoriański konwertyta był pełnym realizmu ekumenistą. Propagował ekumenizm duchowy, czyli formę zaangażowania ekumenicznego akcentującą odnowę wewnętrzną każdego chrześcijanina, a dokonującą się przez nawrócenie oraz prywatną i publiczną modlitwę o jedność podzielonego Kościoła.

John Henry Newman nie był „ekumenistą negocjacyjnym” dążącym do pojednania między poróżnionymi chrześcijanami na zasadzie zacierania tego, co jest prawdą. Szukał autentycznych dróg pojednania i elementów wspólnych dla obu konfesji, dlatego zasługuje na miano rzecznika ekumenizmu. Posiadał bezcenny dar jednoczenia ludzi o odmiennym kolorycie wyznaniowym. Chrześcijanie różnych denominacji zwracali się do niego o radę. Jeden z członków Kościoła baptystycznego w liście skierowanym do Newmana napisał: Byłeś dla mnie, więcej niż jeden raz, duchowym kierownikiem i pomogłeś mi rozwiać chmury zwątpienia, smutku, grzechu, które tak często gromadziły się wokół mego życia. Ekumeniczna postawa tego angielskiego duchownego przejawiała się w szacunku do wszystkich chrześcijan. Jedną z intencji jego modlitw było przywrócenie jednego, widzialnego Kościoła Chrystusowego.

 

 

Justyna Majewska-Michy


organizator sympozjów naukowych i debat o charakterze ekumenicznym; niezależny publicysta; członek Polskiego Towarzystwa Historycznego; specjalizuje się w tematyce poświęconej Kościołowi anglikańskiemu i osobie Johna Henry’ego Newmana; jej drugim domem jest Francja; to kolejny artykuł Autorki na filipini.eu